Kruidengeheimen

Terug naar kruidenindex




     Smeerwortel - Kruidengeheimen
 

Smeerwortel op tv
bij “Gezond Verstand” van omroep MAX

Enige tijd geleden werd ik door omroep MAX benaderd of ik mee wilde werken aan een tv-programma over natuurlijke huismiddeltjes. Omdat ik niets liever doe dan deze oeroude kennis te verspreiden heb ik daar “ja” op gezegd.

Vanwege de beperkte uitzendingstijd is er veel geknipt in het programma en heb ik veel vragen gekregen.
Daarom volgt hier een verslag:


Smeerwortel

De medewerkster van omroep MAX vroeg of ik iets uit eigen ervaring wilde vertellen. Ik dacht meteen aan de smeerwortel.
De Latijnse naam van deze plant, Symphytum officinale, vertelt ons dat we te maken hebben met een oud erkend geneeskruid. In de Middeleeuwen zijn de belangrijkste geneeskruiden onderscheiden door er een tweede naam “officinale” aan toe te voegen. De apotheker had destijds alle belangrijke kruidenmedicijnen, oftewel de “officinale-planten” in voorraad. Het kruid stond in de apothekerstuin of was in gedroogde vorm aanwezig.

Smeerwortel - Kruidengeheimen  Smeerwortel - Kruidengeheimen


Belangrijk geneeskruid

Wat was er zo belangrijk aan deze plant dat hij bij de belangrijkste kruiden werd ingedeeld?
De Latijnse naam “Symphytum” laat ons weten wat de belangrijkste eigenschap van de plant is, namelijk “samengroeien”. De smeerwortel prikkelt het lichaam tot celdeling bij gekwetste plekken waardoor weefsels en botten sneller herstellen en dus weer samengroeien. Met behulp van de plant wordt de doorbloeding en lymfestroom verbeterd waardoor bouwstoffen worden aangevoerd en afvalstoffen worden opgeruimd.
Het kruid kan ingezet worden bij allerlei EHBO-klachten. Denk dan aan botbreuken, verstuikingen, kneuzingen en zwellingen. Maar ook bij een hernia, reumatische aandoeningen en spierpijnen kan het kruid verlichting geven.
Smeerwortel helpt ook wonden sneller te genezen. Maar dit kan deze wonderplant zo snel, dat eventueel vuil geen tijd krijgt om uit de wond te ontsnappen. Dus daarom mag je het kruid bij wonden pas gebruiken wanneer de huid dicht is.

Smeerwortel - Kruidengeheimen

Herkennen

Het is een forse plant die je overal in het wild kunt tegenkomen: op dijken, langs bermen en bosranden, bij slootkanten en soms komt hij spontaan op in je tuin. De plant is lid van de familie van ruwbladigen. Een opvallend kenmerk van deze familie is de ruwe beharing op stelen, bladeren en knoppen. De plant wordt ruim 50 cm hoog en bloeit van mei tot augustus met witte, roze of paarse trosjes. De wortel is lang, penvormig en erg breekbaar. Deze is slijmerig, van buiten zwart en van binnen wit.


Mijn ervaring

Bij een verstuiking of andere pijn maak ik direct een papje van smeerwortel. Dit papje bevestig ik met een gaasje en verband op mijn lichaam en laat ik een tijdje zitten. Elke keer ben ik weer verbaasd dat de pijn zo snel wegtrekt!
(Het recept kun je onder aan deze pagina vinden.)

Artsenpanel

Het artsenpanel van het tv-programma “Gezond Verstand” heb ik na mijn verhaal kunnen overtuigen de smeerwortel te gaan testen. Maar er was wel een probleem. Hoe kwamen ze aan testpersonen met een acute verstuiking?
Na overleg besloten ze de smeerwortel op artrose-patiënten uit te testen.

 

Artrose

Aan elk uiteinde van onze botten ligt een laagje kraakbeen. Dit zachtere weefsel beschermt onze harde botten en zorgt ervoor dat onze botten makkelijk over elkaar heen kunnen wrijven.
Bij artrose is het kraakbeen getroffen door slijtage. Botten schuren hierdoor tegen elkaar wat een enorme pijn kan veroorzaken. In tegenstelling tot botten stroomt door kraakbeen geen bloed. Daarom groeit en herstelt kraakbeen veel langzamer dan andere weefselsoorten.

Proefpersonen

Wat hebben wij de proefpersonen opgedragen?
-             Driemaal daags hun pijnlijke plek insmeren met smeerwortelolie*;
-             Eénmaal daags 1 minuut lang inwrijven om de bloed- en lymfestroom te stimuleren;
 -            Eénmaal daags minstens vijftien minuten een kompres aanbrengen.
(Toelichting volgt later in dit artikel.)
Uiteindelijk hebben vijf mensen de test twee weken lang achtereen vol gehouden.
(*Het was praktischer om de testpersonen een olie en een kompres te geven in plaats van het papje waar ik mee in het programma kwam.)


Meer pijn

Ondanks dat de klacht van de proefpersonen veel heftiger was dan “mijn” klacht, de verzwikking, hoopte ik natuurlijk dat de proefpersonen van het tv-programma baat hadden bij de smeerwortel. Ik heb al zoveel goede verhalen over de smeerwortel gehoord!
Helaas bleken hun klachten na twee weken minimaal te zijn verminderd. In het programma werd verteld dat bij sommige mensen de klachten zelfs sterker waren geworden. Hoewel dat misschien gek lijkt, is het zeker mogelijk. Het kan een aanwijzing zijn dat het middel aanslaat en dat er in het lichaam “gewerkt” wordt. (Er gaat o.a. meer bloed naartoe en de witte bloedlichaampjes gaan opruimen.)

Chronische pijn is wellicht 24 uur per dag aanwezig, maar je hoeft het niet al die tijd te ervaren. Een manier om pijn niet te voelen is door je vooral NIET op de pijnlijke plek te concentreren maar afleiding te zoeken.
Door "mijn" remedie waren de proefpersonen echter een paar keer per dag gefocust op hun pijnlijke gewricht die ze ondanks de pijn moesten insmeren en wrijven. Ook moesten ze cijfers geven over de hoeveelheid pijn. Door deze extra aandacht kan het zijn dat ze meer pijn hebben ervaren.

De eindconclusie was helaas dat de artsen smeerwortel bij artrose niet aan hun patiënten wilden voorschrijven.

Blad smeerwortel  Smeerwortel

 Het stugge blad van de smeerwortel en de knoppen van de bloemen.

Eerherstel voor de smeerwortel

Ik hoopte dat ik door mijn medewerking kon bijdragen aan eerherstel van deze belangrijke plant.
Het is een veilig middel en het is echt de moeite waard om de plant te gebruiken bij pijn en EHBO-klachten. Ik heb al zo vaak gehoord dat mensen veel eerder klachtenvrij zijn dan de arts ze voorhoudt, wanneer ze aan de slag zijn gegaan met de smeerwortel. Je kunt het kruid uitwendig gebruiken, maar het is raadzaam om tegelijk tinctuur van de smeerwortel (die verkrijgbaar is bij de betere drogist) in te nemen bij bovengenoemde klachten. (Tinctuur Symphytum D1).
Ik blijf in ieder geval een groot fan van deze wonderplant!

Het tv-programma is hier terug te bekijken:
https://tvblik.nl/gezond-verstand/een-goud-masker-tegen-acne

Juni 2017
Andrea Bleeker
www.kruidengeheimen.nl

Met dank aan Joop van Diepen die mijn tekst heeft nagekeken op taalfouten.

*     *     *     *     *     *    *     *     *     *     *       

Smeerwortel remedie

-             Driemaal daags pijnlijke plek insmeren met smeerwortelolie;
-             Eénmaal daags 1 minuut lang inwrijven om de bloed- en lymfestroom te stimuleren;
 -            Eénmaal daags minstens vijftien minuten een kompres aanbrengen. 

Kruidenolie
3x daags smeerwortelolie op de pijnlijke plek inmasseren. Omdat de olie erg vet is, kan het wellicht afgeven aan de kleding. Daarom is het raadzaam de olie af te dekken met bijvoorbeeld een verband of een handdoek, of laat het eerst intrekken voordat je je (mooie) kleding aan doet.

Smeerwortel - Kruidengeheimen
Smeerwortel - Kruidengeheimen  Smeerwortel - Kruidengeheimen  Smeerwortel - Kruidengeheimen


Recept Smeerwortelolie
Je kunt olie kopen, maar zelf maken is niet moeilijk.
De wortel van de plant bevat een grotere concentratie geneeskrachtige eigenschappen dan het blad en kan in voor- en najaar worden geoogst.

Nodig:
Olijf- of zonnebloemolie van de 1e persing (Extra vierge)
-Bladeren (zomer)
-Of schoongemaakte wortels (voor- en najaar)
-Of stukjes gedroogde wortel

Vul een glazen jampot tot ongeveer éénvierde met bladeren of in stukjes gesneden wortel van de smeerwortel. Overgiet dit heel ruim met olie.
Leg een theedoek op de bodem van een hoge pan waar de glazen pot in past. Zet de pot erin en vul de pan voorzichtig met water. Zorg dat het water niet in de pot met olie kan komt en dat de pot niet om kan vallen. Breng het aan de kook (au bain mari). 
Zet de pan wanneer hij kookt op het laagste pitje en laat een paar uur pruttelen. Over hoe lang het kruid in de warmte in de olie moet trekken zijn de meningen nogal verdeeld. Dat varieert tussen de 3 en 21 uur. Je hoeft de pan niet aaneengesloten op het vuur te zetten. Je kunt er voor kiezen dagelijks bijvoorbeeld 2 uur te laten pruttelen.
(Wanneer het gas uit is, leg er dan een doek overheen zodat het vocht uit de plant wel kan ontsnappen, maar er geen stof in kan vallen.)
PAS OP DAT DE PAN NIET DROOGKOOKT en dat er altijd een laag water in zit.
Roer het af en toe om met een houten stokje.  

Wanneer je denkt dat het klaar is, zeef dan de vloeistof door een fijne zeef of doek. Doe de olie in flesjes. Zet de potjes in op een koele plek in het donker.
De crème blijft jaren houdbaar, maar de werking van het kruid zal langzaam afnemen.
De crème geurt helaas niet zo heel lekker.

De olie is een onbehandeld natuurproduct en soms ontstaan er “wolkjes” in de olie. Deze doen niets af aan de werking van de olie, maar als je het vervelend vindt dan mag je ze er uit zeven.

Smeerwortel"papje"
In plaats van de olie kun je gebruik maken van een papje van de bladeren: Een paar bladeren even koken in weinig water. Fijnmalen met staafmixer en aanmaken met bloem (meel) om het iets dikker te maken. Dit papje smeer ik op een gaasje wat ik op de plek bevestig. Dit zet ik dan vast met pleisters, wikkelverband of met een oud laken in repen gescheurd.
Laat het een paar uur zitten voordat je het ververst.

Het papje blijft een paar dagen goed in de koelkast. Je kunt daarom een kleine voorraad maken. Bevestig twee maal daags een gaasje met een eetlepel smeerwortelpapje op de meest pijnlijke plek.

 

Gebruik bij klachten één maal daags een kompres van kruiden:
Een kompres is een natte omslag met een warme kruidenthee die dient als geneesmiddel.
Gebruik deze remedie 1x per dag totdat de losse kruiden op zijn.

Nodig:
gedroogde of verse smeerwortels
steelpannetje met deksel
zeef
washandje
handdoek of een kruik of een deken

Smeerwortel - Kruidengeheimen  Smeerwortel - Kruidengeheimen  Smeerwortel - Kruidengeheimen

Hoe maak je een kompres:

Maak eerst de kruidenthee: Wanneer je een thee maakt van de wortels, zoals in dit geval, moeten de kruiden eerst gekookt worden. Hierdoor komen de belangrijke inhoudsstoffen uit de plant vrij en komen ze in het water.
Verwarm 1 eetlepel van het gedroogde kruid met ongeveer 250 ml water in een steelpannetje.

Breng het langzaam aan de kook en laat het ongeveer 10 tot 15 minuten zacht doorkoken (met deksel!) op het kleinste pit van je gasfornuis. Draai het gas daarna uit.

Zeef de kruiden eruit en maak een washandje nat met het vocht.

Pak het washandje zodra je het kunt vastpakken en wrijf met het washandje de pijnlijke plek ongeveer één minuut lang in. Leg het washandje daarna op de pijnlijke plek.

Dek het af met een handdoek, een kruik of een deken. Laat het minstens 15 minuten liggen en haal het kompres eraf wanneer het niet meer prettig voelt of maak hem nog een keer warm met de smeerwortelthee.
Hierna kun je de huid inmasseren met de olie.

Wanneer je kruidenthee over hebt, dan kun je het in de koelkast bewaren en de volgende dag weer opwarmen.

Andrea Bleeker
www.kruidengeheimen.nl

 

Pijn

Mensen met artrose slikken meestal pijnstillende medicijnen.
Pijn is een signaal van het lichaam dat er iets niet in orde is en dat er actie ondernomen moet worden, bijvoorbeeld rust, een massage voor een betere doorbloeding of misschien heeft het lichaam bouwstoffen nodig om iets te kunnen herstellen. Chemische pijnstillers zorgen dat de pijnprikkel niet in de hersenen aankomt, waardoor je de pijn niet voelt, maar het letsel verdwijnt niet!
De oorzaak van de pijn wordt alleen weggenomen wanneer de plek geneest.
Met een pijnstiller kun je ongestoord doorgaan met de handelingen die de klacht veroorzaken. Het  “verval” gaat echter door waardoor de lichaamsklachten verder kunnen toenemen.
Smeerwortel zorgt voor een betere doorbloeding, brengt bouwstoffen en voert afvalstoffen af, stimuleert de celdeling en kan op deze manier bijdragen aan ware genezing!
Hoe lang het duurt voordat je iets merkt van de positieve kracht van een kruid is bij iedereen verschillend. Het hangt mede af hoe lang een klacht al bestaat en of deze wel of niet onderdrukt is geweest door medicatie.


Facebook

Voor degenen die meer over kruiden willen weten:
Ik heb twee facebookpagina's:
- Kruidengeheimen, met kruidentips: https://www.facebook.com/Kruidengeheimen?fref=ts
- Natuurlijk Drinken: https://www.facebook.com/natuurlijkdrinken?fref=ts
"Like" de Pagina en zie de tips regelmatig verschijnen.

Nieuwsbrief: Wil je ook op de hoogte blijven van de nieuwste artikelen die ik op deze website plaats? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief, klik
hier of mail naar mail@kruidenmassages.nl


Index

Smeerwortel - Kruidengeheimen
Het schoonmaken van de wortel is altijd een heel klusje.